جنيان سريست و عبادت سريه افضل از عبادت جهريه است بنا برين جن مقدم مذكور شده اللَّه اعلم و بهر تقدير اين آيه دلالت دارد بر اينكه افعال اللَّه معلل بغرضست و چون در خلق عباد براى عبادت شايبهء رجوع نفع بجناب احديت است رفع اين توهم نموده مى فرمايد كه ما أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ اراده نكرده‌ام از جن و انس هيچ گونه روزى براى خود وَ ما أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ و اراده نكرده‌ام اينكه طعام دهند مرا . پوشيده نماند كه هر گاه ارادهء روزى نباشد ارادهء طعام نيز نخواهد بود ليكن چون گاهى مىشود كه سيد از عبد خود كسب روزى خواهد و گاهى مىشود كه بنا بر استغنا از طلب روزى از عبد همين احضار طعام خواهد و بس پس حق تعالى هر دو را از ذات مقدس خود نفى فرمود إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ بدرستى كه خداى تعالى اوست روزى دهندهء جميع خلايق نه غير او ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ و آن رزاق خداوند قوت و تواناييست و شديد القوة و كامل القدرتست بحيثيتى كه گرد عجز و قصور برگرد سرادقات او راه نيابد بنا برين المتين بضم نون صفت الرزاق است چنانچه ذو القوة صفت آنست و بعضى المتين را بجر خوانده‌اند تا صفت القوة باشد اگر آيهء إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ از تتمهء كلام الهى است بنا برين درين آيه التفات از تكلم بغيبت است و اگر بتقدير « قل يا محمد ان اللَّه هو الرزاق » باشد درين صورت در آيه التفاتى نيست پس ميفرمايد كه روى بگردان ازين مكذبين كه ما ايشان را عذاب خواهيم كرد فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا پس بدرستى كه مر آنان راست كه ستم بر نفس خود كرده تكذيب پيغمبر نمودند . على بن ابراهيم گفته « فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا آل محمد حقهم » ذَنُوباً مِثْلَ ذَنُوبِ أَصْحابِهِمْ بهره‌اى از عذاب مانند بهرهء ياران ايشان يعنى نظراى ايشان در كفر و عناد از امم مكذبه مانند قوم نوح و عاد و ثمود ؛ بايشان خواهد رسيد از عذاب و نكال آنچه بامم ما تقدم رسيد ذنوب بفتح ذال دلو بزرك مملو را گويند كه به آن قسمت آب كنند و هر كس را از آب حصه و بهره‌اى رسانند و درين مقام مراد از ذنوب حصه و بهره است فَلا يَسْتَعْجِلُونِ پس بايد كه شتاب نكنند در وقوع آن عذاب كه آن البته واقع